Yörünge Periyodu ve Hızı Hesaplama
Uydunun yüksekliğinden yörünge periyodu ve hızı, periyottan yükseklik (jeosenkron yörünge), Kepler'in üçüncü yasasıyla gezegen yörüngeleri ve merkez cismin kütlesi.
Yörünge hızı ve periyodu
Bir uyduyu yörüngede tutan kuvvet kütle çekimidir. Dairesel yörüngede çekim kuvveti merkezcil kuvvete eşittir: G × M × m / r² = m × v² / r. Buradan
v = √(G × M / r) ve T = 2 × π × √(r³ / (G × M))
çıkar. M merkezdeki cismin kütlesi, r yörüngenin merkezden ölçülen yarıçapıdır: yüzeyden yüksekliğe gezegenin yarıçapı eklenir. Uydunun kütlesi sonucu etkilemez.
Örnek: 400 km yükseklikteki uydu
Dünya için r = 6371 + 400 = 6771 km. Hız √(3.986 × 10¹⁴ / 6.771 × 10⁶) = 7673 m/s, yani saatte yaklaşık 27 600 km olur. Bir tur 92.4 dakika sürer.
Jeosenkron yörünge
Periyodu Dünya'nın dönme süresine (23.9345 saat) eşit olan uydu gökyüzünde hep aynı boylamın üstünde kalır. Formül tersine çevrilince yörünge yarıçapı 42 164 km çıkar. Bu, ekvatordan 35 786 km yükseklik demektir.
Kepler'in üçüncü yasası
Aynı bağıntı gezegenler için de geçerlidir: T² = 4 × π² × a³ / (G × M). Periyodun karesi, yarı büyük eksenin küpüyle orantılıdır. Güneş çevresinde 1 AB uzaklıktaki cismin periyodu 1 yıl, 227.956 milyon km uzaklıktaki Mars'ın periyodu 687 gün çıkar. Yörünge ve periyot biliniyorsa aynı formül merkezdeki cismin kütlesini verir: Ay'ın yörüngesinden Dünya'nın kütlesi böyle bulunur.
Sınırlar
Yörüngedeki cismin kütlesi merkez cismin yanında yok sayılır. Atmosfer sürtünmesi ve öteki cisimlerin çekimi hesapta yoktur. Kütle ve yarıçaplar NASA Planetary Fact Sheet değerleridir.
İlgili hesaplamalar
-
Fizik
Kütleçekim Kuvveti Hesaplama
Newton'ın kütleçekim yasasıyla iki kütle arasındaki çekim kuvveti, uzaklık ya da kütle. Gezegen yüzeyinde ve yükseklikte yer çekimi ivmesi ve ağırlık. F = G × m₁ × m₂ / r². -
Fizik
Kaçış Hızı Hesaplama
Bir gezegenin, uydunun ya da yıldızın yüzeyinden ve belirli bir yükseklikten kaçış hızı. Dünya, Ay, Mars ve öteki gezegenler listede, elle giriş de var. v = √(2 × G × M / R). -
Fizik
Dairesel Hareket ve Merkezcil Kuvvet Hesaplama
Düzgün dairesel harekette çizgisel hız, açısal hız, periyot, frekans, merkezcil ivme ve merkezcil kuvvet. Hızdan, periyottan, devir sayısından ya da kuvvetten.
Hata mı gördünüz, eksik mi var?
Yanlış bir değer, eksik bir ölçü ya da istediğiniz bir özellik varsa yazın. Düzeltip ekleyelim.