Oran ve Orantı Hesaplama

Oran ve orantı nedir?

Oran, aynı türden iki büyüklüğün bölümüdür. İki oranın eşitliğine orantı denir. Orantıda dört sayıdan üçü bilinirse dördüncüsü bulunur.

Doğru orantı

Bir büyüklük artarken öteki de aynı oranda artıyorsa doğru orantı vardır. Malzeme miktarı ile fiyat, yol ile sabit hızdaki süre böyledir. Kural: a / b = c / x, buradan x = b × c / a. Bu işleme içler dışlar çarpımı denir.

Örnek: 5 kg boya 40 lira ise 8 kg boya 40 × 8 / 5 = 64 lira eder.

Ters orantı

Bir büyüklük artarken öteki aynı oranda azalıyorsa ters orantı vardır. İşçi sayısı ile işin süresi, hız ile aynı yolun süresi böyledir. Kural: a × b = c × x, buradan x = a × b / c.

Örnek: 6 işçinin 10 günde bitirdiği işi 4 işçi 6 × 10 / 4 = 15 günde bitirir.

Orana göre paylaştırma

Bir miktar 1 : 2 : 3 gibi bir orana göre bölünecekse önce oranlar toplanır, miktar bu toplama bölünür, sonra her oranla çarpılır. 600 birim 1 : 2 : 3 oranında paylaştırılırsa paylar 100, 200 ve 300 olur. Harç ve beton karışım oranları da aynı yolla hesaplanır.

Sınırlar

Araç ilişkinin tam orantılı olduğunu kabul eder. Önce ilişkinin doğru mu ters mi olduğuna siz karar verirsiniz: yanlış tür seçilirse sonuç da yanlış çıkar.