Hata Yüzdesi ve Ölçüm Belirsizliği

Hata ve belirsizlik

Hata yüzdesi ölçülen değerin bilinen referanstan ne kadar saptığını gösterir. Mutlak fark referansın mutlak değerine bölünür ve 100 ile çarpılır. Referans sıfırsa bu oran tanımlanamaz. Örneğin referans 100, ölçüm 102 ise işaretli hata 2 ve mutlak hata yüzdesi 2 olur. Belirsizlik ise sonuca atfedilen değerlerin yayılımını anlatır, hatanın kendisi değildir.

Bileşenleri birleştirme

Beş ilişkisiz standart belirsizlik girilebilir. Kullanılmayanları sıfır bırakın. Her belirsizliği kendi duyarlılık katsayısı ile çarpın. Katkıların kareleri toplamının karekökü birleşik standart belirsizliktir. Örneğin 3 ve 4 büyüklüğündeki iki katkı 5 verir. Kapsama çarpanı 2 girilirse genişletilmiş belirsizlik 10 olur. Bu çarpan tek başına yüzde 95 güven iddiası oluşturmaz. Korelasyon, etkin serbestlik derecesi ve dağılım seçimi bu hesapta yoktur.

Katkıları çıktı biriminde toplayın

İlişkisiz iki standart belirsizlik 0,2 ve 0,3, duyarlılık katsayıları sırasıyla 2 ve 1 olsun. Çıktıya katkılar 2 × 0,2 = 0,4 ile 1 × 0,3 = 0,3 olur. Birleşik standart belirsizlik √(0,4² + 0,3²) = 0,5 çıkar. Örnek kapsama çarpanı 2 seçilirse genişletilmiş belirsizlik 1 olur. Kullanılmayan bileşenler sıfır girilir. Çarpan burada güven düzeyi önerisi değildir.

Girdi belirsizlikleri farklı birimlerde olabilir, ancak duyarlılıklarla çarpıldıktan sonra bütün katkılar aynı çıktı biriminde olmalıdır. Katsayıları birim bilgisi olmadan yalnız büyüklüğe bakarak seçmeyin. Negatif duyarlılık bu ilişkisiz modelde karesi alındığı için belirsizliği negatif yapmaz.

Bilinen bir ölçüm sapmasını düzeltmekle belirsizlik aralığını büyütmek aynı işlem değildir. Hata sekmesindeki işaretli fark referansın hangi tarafında olduğunuzu, mutlak yüzde ise sapmanın göreli büyüklüğünü gösterir. Belirsizliği bu yüzdeyle eşitlemeyin. Girdiler arasında ortak kalibrasyon veya başka bağımlılık varsa kovaryans gerekebilir. Bu araç bu bağımlılığı çözmez. Sonucu raporlarken ölçüm modeli, bileşenler, birimler ve seçilen kapsama çarpanı birlikte belgelenmelidir.

Sık sorulanlar

Hata yüzdesi nasıl hesaplanır?

Örnekte ölçülen 96 değerinin beklenen (referans) 100 değerinden sapması, mutlak farkın referansa oranıyla yüzde 4 olur. Bu oran ölçümün referanstan sapmasını gösterir, ölçüm belirsizliğinin kendisi değildir ve referans sıfır olduğunda yüzde hata bu bağıntıyla tanımlanamaz.

Bu değerlerle hesapla