Cıvata Dairesi (PCD) Delik Koordinatları Hesaplama

Cıvata dairesi nedir?

Flanşlarda, kapaklarda ve göbeklerde cıvata delikleri bir dairenin üzerine eşit aralıkla dizilir. Bu dairenin çapına cıvata dairesi çapı ya da bölüntü dairesi çapı denir, teknik resimde çoğu zaman PCD kısaltmasıyla geçer. Matkap tezgâhında, frezede ya da markalamada işe yarayan ise her deliğin X ve Y koordinatıdır.

Koordinatlar nasıl hesaplanır?

Delikler arasındaki açı 360 / N derecedir. İlk deliğin açısı θ₀ ise i numaralı delik θ = θ₀ + i × 360 / N açısındadır. Koordinatlar yarıçapla bulunur: x = x₀ + (PCD / 2) × cos θ ve y = y₀ + (PCD / 2) × sin θ.

Komşu iki deliğin merkezleri arasındaki düz uzaklık kiriş boyudur: c = PCD × sin(180 / N). Pergelle bölüntü yaparken ya da kumpasla denetlerken bu ölçü kullanılır.

Örnek

100 mm çaplı dairede 4 delik ve 45 derece başlangıç açısı için her deliğin koordinatı 50 / √2 = 35.355 mm çıkar: (35.355, 35.355), (−35.355, 35.355), (−35.355, −35.355), (35.355, −35.355). Komşu delikler arası 70.711 mm olur.

Başlangıç açısı neden önemli?

Boru flanşlarında delikler genellikle ana eksenlerin üzerine değil, iki yanına simetrik gelecek biçimde dizilir. Dört delikli bir flanşta bu 45 derece, sekiz delikli flanşta 22.5 derece başlangıç açısı demektir. Kural ilgili flanş standardında ve imalat resminde yazar, resimdeki ölçü her zaman önceliklidir.

Sınırlar

Araç yalnız eşit aralıklı dizilimin geometrisini verir. Cıvata sayısı, cıvata çapı, delik çapı ve flanş kalınlığı flanş standardından ya da dayanım hesabından gelir. Tezgâhınızın eksen yönleri farklıysa koordinat işaretlerini ona göre çevirin.