Cıvata Sıkma Torku ve Ön Yük Hesaplama

Cıvata sıkma torku nasıl hesaplanır?

Cıvatayı sıkmanın amacı tork değil, cıvatada oluşan çekme kuvvetidir. Bu kuvvete ön yük ya da ön germe kuvveti denir ve parçaları birbirine o bastırır. Tork ile ön yük arasındaki pratik bağ şudur: T = K × F × d. Burada d anma çapı, K ise diş ve baş altı sürtünmesini tek sayıda toplayan tork katsayısıdır.

Ön yük, cıvatanın akma dayanımının belli bir yüzdesi olarak seçilir: F = p × R_e × A_s. Gerilme kesit alanı dişli bölgenin taşıyıcı alanıdır ve metrik dişte A_s = π / 4 × (d − 0.9382 × P)² ile bulunur.

Dayanım sınıfı ne anlatır?

8.8 sınıfında ilk sayı çekme dayanımını verir: 8 × 100 = 800 MPa. İkinci sayı akmanın çekmeye oranıdır: 800 × 0.8 = 640 MPa. Aynı kural 10.9 için 900 MPa, 12.9 için 1080 MPa akma dayanımı verir.

Örnek

M10 × 1.5, 8.8 sınıfı bir cıvatada gerilme kesit alanı 58.0 mm² olur. Akmanın yüzde 75 kadarı ön yük için F = 0.75 × 640 × 58.0 = 27.8 kN bulunur. K = 0.20 ile sıkma torku 0.20 × 27 835 × 0.010 = 55.7 N·m çıkar.

Sınırlar

Torkun büyük bölümü sürtünmeye gider, bu yüzden sonuç K katsayısına çok duyarlıdır. Yağlı cıvatayı kuru cıvatanın torkuyla sıkmak ön yükü tehlikeli biçimde yükseltir. Kritik bağlantılarda üretici torku, açı kontrollü sıkma ya da doğrudan ön yük ölçümü kullanılır.