pH ve pOH hesabı

Logaritmik derişim ölçeği

pH hidronyum, pOH hidroksit için kullanılan logaritmik ölçektir. Seyreltik ideal çözelti yaklaşımında mol/L cinsinden iyon derişiminin on tabanındaki logaritmasının eksisi alınır. Örneğin 0,001 mol/L hidronyum için pH 3 olur. Suyun pKw değeri 14 alınırsa pOH 11 ve hidroksit derişimi 0,00000000001 mol/L çıkar.

Denge ve sıcaklık

pH ile pOH toplamı pKw değeridir. 25 °C dışında bu toplamın mutlaka 14 olduğunu varsaymayın. Asidin şişede yazan toplam derişimi serbest hidronyum derişimi değildir. Zayıf asit dengesi, tamponlar, iyonik şiddet ve aktivite katsayıları bu dönüşümde çözülmez. Nötr durumda pH, pKw değerinin yarısıdır.

Üslü sayıyı iki yönde izleyin

Örnek olarak pH 5 ve kullanıcı girdisi pKw 14 seçilsin. Hidronyum derişimi 10⁻⁵ = 0,00001 mol/L olur. pOH değeri 14 − 5 = 9 ve hidroksit derişimi 10⁻⁹ = 0,000000001 mol/L çıkar. Aynı iyon derişimini ilgili sekmeye geri girmek başlangıç pH değerini verir. pKw burada örnek girdidir, her sıcaklık için sabit kabul edilmez.

Logaritmik ölçekte pH değerinin bir azalması, bu yaklaşımda hidronyum derişiminin on kat artması anlamına gelir. Dolayısıyla iki çözeltinin pH değerlerini toplayıp hacme bölerek karışım pH değeri bulunmaz. Karışımda mol dengesi ve gerekiyorsa kimyasal denge ayrıca çözülür.

İyon derişimi alanı sıfır olamaz, çünkü sıfırın logaritması sonlu değildir. Ölçümde saptanamayan bir değeri sıfır yerine gerçek derişim gibi girmeyin. Girdi toplam asit miktarıysa serbest iyon derişimini önce uygun denge hesabıyla belirleyin. Araçtan gelen asidik veya bazik sınıflandırma seçilen pKw ile ilişkilidir. Koroziflik, toksisite veya kullanım güvenliği yalnız pH üzerinden bu araçla değerlendirilmez.

Sık sorulanlar

Hidrojen iyonu derişiminden pH nasıl hesaplanır?

Örnekte hidrojen iyonu (hidronyum) derişimi 0,001 mol/L olduğunda derişimin on tabanındaki logaritmasının eksisi alınarak pH 3 bulunur. Bu ön hesap seyreltik ideal çözelti kabul eder, şişedeki toplam asit derişimi serbest iyon derişimi değildir, aktivite katsayıları ve zayıf asit dengesi burada hesaplanmaz.

Bu değerlerle hesapla