İçeriğe geç
Saha Hesap

Özdeğer ve Özvektör Hesaplama

2×2 ile 6×6 arası matrislerde özdeğerler, özvektörler ve karakteristik polinom. Kesirli tam sonuç, karmaşık özdeğerler, köşegenleştirme ve adım adım çözüm.

Özdeğer ve özvektör nedir?

Bir A matrisi bir v vektörünü yalnız uzatıp kısaltıyor ama yönünü değiştirmiyorsa v o matrisin özvektörüdür: A · v = λ · v. Buradaki λ sayısına özdeğer denir. Özdeğerler titreşim frekanslarını, kararlılığı, asal gerilmeleri, Markov zincirlerinin denge durumunu ve temel bileşen analizini belirler.

Nasıl bulunur?

Önce karakteristik denklem kurulur: det(A − λI) = 0. Bu, derecesi matrisin boyutuna eşit bir polinomdur ve kökleri özdeğerlerdir. 2×2 matriste denklem λ² − iz(A) · λ + det(A) = 0 olur. Sonra her özdeğer için (A − λI) · v = 0 sistemi Gauss elemeyle çözülür, sıfırdan farklı çözümler özvektörlerdir.

Örnek

A = [3 0, 8 −1] için iz 2, determinant −3 olur. Denklem λ² − 2λ − 3 = 0, kökler λ = 3 ve λ = −1 çıkar. λ = 3 için A − 3I = [0 0, 8 −4] ve 8x − 4y = 0 eşitliğinden v = (1, 2) bulunur. Sağlama: A · (1, 2) = (3, 6) = 3 · (1, 2).

Katlı ve karmaşık özdeğerler

Bir özdeğer karakteristik polinomun katlı kökü olabilir. Bu durumda bağımsız özvektör sayısı kök katından az çıkabilir ve matris köşegenleştirilemez: [1 1, 0 1] matrisinin tek özdeğeri 1, tek bağımsız özvektörü (1, 0) olur. Gerçel bir matrisin özdeğerleri karmaşık da olabilir. 90 derecelik dönme matrisinin özdeğerleri i ve −i olur, çünkü dönme hiçbir gerçel vektörün yönünü korumaz.

Araç neyi verir?

Karakteristik polinomu, özdeğerleri (kesirliyse tam, değilse köklü ya da ondalık), her özdeğerin cebirsel ve geometrik katını, özvektörleri, her özvektör için A · v − λ · v artığını ve iz ile determinant sağlamasını verir. Bütün özdeğerler kesirliyse ve matris köşegenleştirilebiliyorsa P ve D matrisleri de yazılır.

Sınırlar

Boyut en çok 6×6 olabilir. Hücrelere yalnız sayı yazılır, harfli (simgesel) matrisler desteklenmez. Kesirli olmayan özdeğerlerin özvektörleri ondalık verilir. Genelleştirilmiş özvektörler ve Jordan biçimi bu aracın kapsamında değildir.

İlgili hesaplamalar

Hata mı gördünüz, eksik mi var?

Yanlış bir değer, eksik bir ölçü ya da istediğiniz bir özellik varsa yazın. Düzeltip ekleyelim.

E-posta gönder