Çiğ Noktası ve Bağıl Nem Hesaplama

Çiğ noktası nedir?

Çiğ noktası, havanın içindeki su buharı miktarı değişmeden soğutulduğunda doyma durumuna geldiği sıcaklıktır. Hava bu sıcaklığa ya da altına soğursa su buharı yoğuşur. Soğuk bir bardağın terlemesi, kışın camların buğulanması ve boyanacak çelik yüzeyde nem oluşması aynı olaydır: yüzey sıcaklığı havanın çiğ noktasının altındadır.

Nasıl hesaplanır?

Hava sıcaklığındaki doyma basıncı p_ws bulunur. Su buharı basıncı p_w = φ × p_ws olur. Çiğ noktası, doyma basıncı p_w değerine eşit olan sıcaklıktır. Tersine, çiğ noktası biliniyorsa bağıl nem φ = p_ws(çiğ noktası) / p_ws(hava sıcaklığı) ile bulunur. Bu araç doyma basıncı için ASHRAE Temel El Kitabındaki Hyland ve Wexler bağıntısını kullanır.

Örnek

20 °C sıcaklıkta doyma basıncı 2339 Pa değerindedir. Bağıl nem yüzde 60 ise su buharı basıncı 1403 Pa olur ve bu basınç 12.0 °C sıcaklığın doyma basıncıdır. Yani çiğ noktası 12.0 °C çıkar. Odadaki bir yüzey 12 °C altındaysa üzerinde su damlaları oluşur.

Hava ısınınca bağıl nem neden düşer?

Bağıl nem, havadaki su buharının o sıcaklıkta taşınabilecek en büyük miktara oranıdır. Sıcak hava daha çok su buharı taşıyabilir. 0 °C doymuş dış hava nem eklenmeden 20 °C sıcaklığa ısıtılırsa bağıl nemi yüzde 26 dolayına iner. Kışın ısıtılan odaların kuru olmasının nedeni budur.

Boya ve kaplama işlerinde kullanım

Çelik yüzeye boya uygulanırken yüzey sıcaklığının çiğ noktasından en az 3 °C yüksek olması yaygın bir şarttır. Geçerli sınır için boya üreticisinin teknik föyüne ve iş şartnamesine bakın.

Sınırlar

Sonuç, ölçtüğünüz sıcaklık ve bağıl nemin doğruluğu kadar doğrudur. Yüzde 2 bağıl nem hatası çiğ noktasını yaklaşık yarım derece oynatır. Nem oranı ve entalpi gibi basınca bağlı büyüklükler için psikrometri aracını kullanın.